Veel belangstelling voor vandaag te verschijnen Franse vertaling van 'De engelenmaker'

(De Morgen, 22 januari 2010)

Als er een Vlaamse roman is die de voorbije jaren buitenlandse furore heeft gemaakt, dan wel De engelenmaker van Stefan Brijs. Vandaag wordt in Brussel met enige luister de Franse vertaling Le Faiseur d'anges voorgesteld, na succesrijke Duitse en Engelse versies. Het is meteen de tiende vertaling in elf landen die het licht ziet.
Door Dirk Leyman

BRUSSEL l Brijs staat zelf te kijken van het aanhoudende succes van zijn 'kloonroman', die in Vlaanderen en Nederland ook al 120.000 exemplaren verkocht. "Tegenwoordig bestaat een boek in de boekhandel hooguit zes maanden. Het mijne leeft nu al vijf jaar, in binnen- én buitenland."

Toen De engelenmaker van Stefan Brijs in 2005 bij uitgeverij Atlas verscheen, kreeg het boek brede waardering. Maar met de verkoop liep het niet onmiddellijk los voor de roman over de roodharige verstoteling Victor Hoppe die zich ontpopt tot een demonische kloondokter. "De eerste druk bestond uit 3.000 exemplaren, herinner ik me", zegt Brijs, "en ik bedacht nog dat ik blij zou zijn als die uitverkocht zouden raken. Dat heeft toch drie maanden geduurd." Pas na nominaties voor de Gouden Uil en de Libris literatuurprijs zwengelde de belangstelling aan. "Blijkbaar deed ook de mond-tot-mondreclame zijn werk. Dat merkte ik toen ik lezingen gaf in Nederland, waar tot mijn verbazing soms 400 tot 500 mensen opdoken." Vijf jaar na verschijning is De engelenmaker een longseller, goed voor intussen 120.000 exemplaren en 23 drukken, met onlangs ook een schooleditie. "Ik vermoed dat de rijke thematiek en de toegankelijke stijl daar voor iets tussen zitten", aldus Brijs.


Vertaalsubsidies

Spoedig kregen ook de buitenlandse uitgevers lucht van het boek. "Op de Frankfurter Buchmesse in 2005 was het ons meteen duidelijk dat De engelenmaker kon aanslaan in het buitenland", zegt Greet Ramael, stafmedewerker buitenland bij het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL). "Internationale uitgevers zijn steeds op zoek naar een sterk verhaal, iets wat ze zelf niet in huis hebben. Bovendien was er de ongewone combinatie van thema"s als geloof en wetenschap."
Mede dankzij inspanningen van de foreign rightsmanager bij Atlas en de vertaalsubsidies van het VFL konden de voorbije jaren liefst tien vertalingen van De engelenmaker in elf landen gerealiseerd worden: eerst hapte Duitsland toe, later volgden onder meer Turkije, Griekenland, Hongarije, Israël, Spanje, Italië en Rusland. Erg belangrijk was de verkoop van de Engelse vertaalrechten aan Weidenfeld & Nicholson in het Verenigd Koninkrijk en de Amerikaanse aan Penguin Books in de VS. Vandaag ziet de Franse vertaling Le Faiseur d'anges het licht bij de Parijse uitgeverij Héloise d"Ormesson. De Franstalige pers staat te trappelen voor interviews en zelfs Le Monde des Livres schuift aan bij Brijs.
"De hoge verkoopcijfers in eigen land gaven het boek in het buitenland natuurlijk een duw in de rug", zegt Ramael. "Uitgevers kijken ook naar elkaar. Als je je boek aan de Angelsaksische wereld kwijt kan, is dat een visitekaartje, dat opent elders veel deuren. Maar vergis je niet: aan elke vertaling gaan drie à vier grondige en zeer kritische leesrapporten vooraf. Men wil zeker zijn van zijn stuk."
Een rist vertalingen realiseren is één zaak, maar vaak blijft het voor de auteur een steentje in een verre vijver. Niet bij Brijs, want ook de verkoopcijfers in het buitenland zijn florissant. "In Duitsland heeft het boek zeer goed gelopen, met 30.000 verkochte exemplaren. In de VS gingen er 10.000 exemplaren over de toonbank, in Italië 8.000 en in Engeland is er een derde druk opgelegd. Bovendien heb ik mooie recensies gekregen", zegt Brijs, die het werk aan zijn nieuwe roman Post voor mevrouw Bromley af en toe onderbreekt voor intense buitenlandse promotie. "Toegegeven, er zijn er ook landen waar je na de vertaling niets meer van hoort. Vraag me bijvoorbeeld niet hoe het boek in Turkije of Griekenland het heeft gedaan."

Gedreven vertalers

Brijs zwaait ook met lof naar het VFL: "Zonder de vertaalsubsidies zouden veel buitenlandse uitgeverijen het risico niet durven te nemen. En de reissubsidies om de promotie te ondersteunen helpen ook." Brijs onderstreept het belang van goeie vertalers: "Gedreven vertalers als Franco Paris (Italiaans) en Daniël Cunin (Frans) zijn goud waard, ook om de uitgeverijen alert te houden. Op sessies bij me thuis komen ze me de pieren uit de neus vragen over hun vertaalproblemen."
Wat Brijs vooral overhoudt aan het avontuur van De engelenmaker? "Nu weet ik eindelijk dat er een publiek op mij zit te wachten, in binnen- en buitenland. Bovendien heb ik de ongekende luxe om in alle rust research te doen voor Post voor mevrouw Bromley, dat zich tijdens de Eerste Wereldoorlog afspeelt en in 2011 verschijnt. En vergeet niet: ik ben nog maar veertig jaar, dus ik neem aan dat mijn meesterwerk nog moet volgen (lacht)."

The Stefan Brijs foreign success story continues
 

The novel De Engelenmaker (The Angel Maker) by Stefan Brijs, which has already sold 120,000 copies, is set to receive a great deal of interest abroad too. 'International publishers are always looking for a strong story, for something new that they don't already have,' says Greet Ramael of the Flemish Literature Fund (VLF) foreign division. Thanks to the efforts of Atlas' foreign rights manager and translation subsidies awarded by the VLF, no less than ten translations of De Engelenmaker appeared in 11 countries. Germany was the first, with Turkey, Greece, Hungary, Israel, Spain, Italy and Russia following. But even more significant was the sale of the English language rights to Penguin Books in the US and Weidenfeld & Nicholson in the UK. The French translation will be released today under the name Le Faiseur des Anges by the Parisian publisher Héloise d'Ormesson. For most authors, having their book translated is a big step forward, but the result often causes barely a ripple. That is not the case for Brijs, with excellent sales figures abroad according to Flemish standards:30,000 copies sold in Germany, 10,000 in the US, 8,000 in Italy and a third edition in the UK. Brijs has praised the VFL, emphasising that many foreign publishers would not have dared take on the risk without VFL's translation subsidies. The involvement and drive of the translators was also a major contributing factor to the novel's success, he says.

De Morgen ; Friday 22 January 2010